ه . الذريعة إلى تصانيف الشيعة ( ج 10 ، ص 80 - 161 ) . در اين جلد ، بيش از يكصد وچهل اثر ، معرّفى شده‌است . و . تاريخ علم الرجال ، حسين راضى عبداللَّه . در اين اثر ، در محدودهء قرن يكم تا پنجم از 81 نفر نام برده شده كه صاحب بيش از يكصد اثر بوده‌اند . ز . مأخذشناسى علم رجال ، رسول طلاييان . اين تحقيق ، در « مركز تحقيقات دار الحديث » به انجام رسيده وبيش از ششصد كتاب ومقاله در آن معرّفى شده كه در آستانهء نشر است . اين اثر ، نسبت به آثار گذشته ، جامع‌تر ودقيق‌تر است ، بويژه كه ترتيب زماني در آن ملحوظ است . بجز اينها نويسندگان ديگرى نيز به‌طور موجز به اين موضوع پرداخته‌اند . « 1 » فهرستى كه در اين‌جا ارائه مىگردد ، با استفاده از همهء اين آثار ونيز تتبّع در كتب فهرست ( چون فهرست نجاشي ، فهرست شيخ طوسي و . . . ) انجام گرفته است وبا رعايت معيار ياد شده در بند دو ، تنظيم شده‌است . 4 - بر أساس آنچه ياد شد ، آثار رجالي شيعه كه در فهارس از آن ياد شده ، به أواخر قرن دوم به بعد وعمدهء آنها به قرن سوم وچهارم برمىگردند . 5 - در اين فهرست ، از مصادرى ياد شده كه شيعيان نوشته‌اند ويا أهل سنّت در مورد راويان شيعي به رشتهء تحرير درآورده‌اند . از اين‌رو ، آثار افرادى مانند يعقوب بن شيبه نيز معرّفى شده است . 6 - اين فهرست ، شامل أسامي نويسندگان كتب رجالي وآثار آنها تا نيمهء اوّل قرن پنجم ، يعنى سال وفات نجاشي ( 450 ق ) مىشود . اينك ، فهرست : احمد اهوازى ( ق 2 ) 1 - كتاب المثالب « 2 »

--> ( 1 ) . كيهان فرهنگى ، ش 37 ، ص 14 : « سير رجال نويسى » ، محمّد جاودان ؛ نور علم ، ش 13 ، ص 168 - 169 : « . . . » سيدعلى مير شريفى . ( 2 ) . معالم العلماء ، ص 12 .